„Ten mały półwysep na Zachodzie”

Napisał admin    Komentarze są wyłączone | wyświetleń: 212

Drodzy Maturzyści,

Niech nie zmyli Was tytuł dzisiejszej notki ;-)

„Ten mały półwysep na Zachodzie” to według Mao Tse-tunga nic innego jak EUROPA.

W XIX w. ten „mały półwysep” opanował niemal cały świat. Warto więc zastanowić się nad genezą i formą „nowożytnego” kolonializmu. Zapraszam.

PRZYPOMNIENIE:

• Ekspansja zamorska Europejczyków sięgała jeszcze średniowiecza – niektórzy historycy wiążą pierwsze elementy kolonializmu z ruchem krucjatowym.
• Pod koniec XV i na początku XVI w. wyprawy konkwistadorów portugalskich i hiszpańskich doprowadziły do opanowania całej Ameryki Środkowej i Południowej. Od XVII w. Holendrzy i Anglicy zaczęli osiedlać się na wschodnich wybrzeżach Ameryki Północnej, a tereny dzisiejszej Kanady penetrowali Francuzi.
• Poza „kolonizacją” kontynentu amerykańskiego, żeglarze i kupcy europejscy docierali do wybrzeży Afryki, zakładając faktoria handlowe, a także na tereny Azji Środkowej i Południowo-Wschodniej.
• Kontynent amerykański stanowił teren osadnictwa europejskiego, natomiast pozostałe terytoria stały się przedmiotem kolonializmu „handlowego”.

Okresem „klasycznego” kolonializmu był dopiero rok XIX. Kontynentem, który niemal w całości został poddany ekspansji kolonialnej, stała się AFRYKA – została ona dosłownie „rozdrapana” przez państwa europejskie.

Na tę gwałtowną ekspansję wpłynęło wiele czynników:

• Ogromne znaczenie miały potrzeby gospodarcze – szukano surowców i zarazem rynków zbytu dla wciąż rosnącej produkcji gospodarki europejskiej;
• Opłacało się inwestować na terenach kolonii, które zapewniały tanią siłę roboczą;
• Potrzeby strategiczne – rywalizacja między mocarstwami oznaczała konieczność dalszej ekspansji w celu zabezpieczenia posiadanych terytoriów;
• Prestiż danego państwa uzależniony był od liczby posiadanych kolonii.
• Kolonie zapewniały możliwość szybkiej kariery dla wielu przedsiębiorczych ludzi;
• Ważną rolę odegrała również pasja podróżowania i cele misjonarskie.

Rywalizacja o podział Afryki:

W latach 90. XIX w. największe terytoria na tym kontynencie należały do Wielkiej Brytanii.

Posiadający już od początku XIX w. Kraj Przylądkowy, Anglicy posuwali się na północ, opanowując

• Beczuanę,
• Rodezję,
• Ugandę,
• Brytyjską Afrykę Wschodnią
• i Zanzibar.

• Sprawa EGIPTU:

Kiedy w 1869 r. zbudowano Kanał Sueski wzrosło zainteresowanie Egiptem ze strony Wielkiej Brytanii. W 1875 r. Anglicy kupili od Isma’ila Paszy (władcy Egiptu) prawa do Kanału i czekali tylko na pretekst, aby przejąć zwierzchnictwo nad całym państwem. Udało się im to w 1882 r. – formalnie krajem tym rządził tzw. chedyw (pan, książę, władca), faktycznie konsul generalny i „doradcy” brytyjscy.

• I WOJNA BURSKA: to wojna między Wielką Brytanią a tzw. Burami (czyli potomkami osadników holenderskich z XVII i XVIII w.) toczona w latach 1880-1881. Brytyjczycy próbowali opanować TRANSWAL i ORANIĘ założone przez Burów na północ od Kraju Przylądkowego
• II WOJNA BURSKA: trwała w latach 1899-1902 i przyniosła zwycięstwo Anglikom. Konflikt ten wybuch z powodu odkrycia w republikach burskich bogatych złóż diamentów i złota. Warto pamiętać, że podczas tej wojny Anglicy zorganizowali dla Burów pierwsze obozy koncentracyjne. W wojnie brał udział przyszły premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill.

O wpływy w Afryce walczyła również Francja i inne państwa europejskie.

• Francja kolonizowała głównie Afrykę Zachodnią, dążąc do utworzenia pasa posiadłości od Atlantyku do Morza Czarnego. Algieria została uznana za terytorium zamorskie Francji i stała się terenem osadnictwa Francuzów. W latach 70. i 80. XIX w. Francja opanowała Tunis i zaczęła kolonizację FRANCUSKIEJ AFRYKII ZACHODNIEJ (Mauretania, Senegal, Gwinea, Dahomej, Wybrzeże Kości Słoniowej) oraz FRANCUSKIEJ AFRYKII RÓWNIKOWEJ (Gabon, Kongo Francuskie, dzisiejsza Republika Środkowoafrykańska i Czad).
• Niemcy opanowali NIEMIECKĄ AFRYKĘ WSCHODNIĄ (czyli Tanganika, Rwanda i Burundi), NIEMIECKĄ AFRYKĘ POŁUDNIOWO-ZACHODNIĄ oraz Togo i Kamerun.
• Belgia – Kongo Belgijskie
• Włochy – Erytrea, część Somalii, (i bezpośrednio przed I wojną światową) Trypolitanię i Cyrenajkę.
• Portugalia– stworzyła swoje kolonie w Mozambiku i Angoli.

No i dobrnęliśmy do końca ;-)

Pozdrawiam, Marcela – trenerka Maturowa.

P.S. Sprawdź się!

Zinterpretuj poniższą rycinę oraz wyjaśnij kogo (podaj imię i nazwisko) przedstawia.